Thứ Năm, 13 tháng 2, 2020

Nguy cơ từ những khu cách ly tạm ở Vũ Hán

viên chức y tế mặc đồ bảo hộ nhận lệnh đến mọi hộ gia đình trong tỉnh thành, đưa những người bị nhiễm bệnh tới các điểm cách ly được dựng lên trên một sân vận động, trong một Trung tâm triển lãm và một tòa nhà phức hợp.

"Không ai được phép bỏ trốn, nếu không họ sẽ bị lưu tiếng xấu đến muôn thuở", Phó thủ tướng Trung Quốc Tôn Xuân Lan, người dẫn dắt các ráng phản ứng của chính phủ trước dịch virus corona chủng mới (Covid-19), nhấn mạnh.

Bên trong một khu cách ly bệnh nhân mới được dựng lên ở Vũ Hán. Ảnh: Reuters.

Bên trong một khu cách ly bệnh nhân mới được dựng lên ở Vũ Hán. Ảnh: Reuters .

Nhưng nhiều chuyên gia lo ngại rằng việc cách ly hàng nghìn bệnh nhân trong các trại tạm trú như vậy chẳng thể ngăn chặn virus lây lan. Trung Quốc hiện có hơn 45.000 ca nhiễm bệnh ở hết thảy các đô thị, dù đa số các ca mắc vẫn tập hợp chủ yếu ở tỉnh Hồ Bắc.

"Đây giống như kiểu 'mất bò mới lo làm chuồng'", thầy thuốc William Schaffner, chuyên gia về bệnh lây truyền tại Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt ở Nashville, Mỹ, nhận xét.

Giới chức Trung Quốc cho biết chỉ những người có kết quả xét nghiệm dương tính với Covid-19 mới được đưa tới các khu trại cách ly, nhưng không giải thích đầy đủ cách họ được chắt lọc bệnh nhân như thế nào. Điều này làm dấy lên mối quan ngại rằng nhiều bệnh nhân có thể sẽ bị lây chéo các căn bệnh khác ngoài Covid-19 khi tập kết quá đông người tại những khu vực hạn chế như vậy.

Bên trong các khu cách ly, những chiếc giường nhỏ kê san sát, ngăn cách với nhau bởi những tấm màn mỏng. Đây là điều kiện hoàn hảo để virus gây bệnh hô hấp lây lan. Bên cạnh đó, hiện có rất ít thông báo về các phương pháp điều trị cho bệnh nhân cũng như họ sẽ bị cách ly trong bao lâu.

Các biện pháp đối phó dịch ở Vũ Hán gợi nhớ lại những gì mà Mỹ thực hành hồi năm 1918 nhằm ngăn chặn dịch cúm Tây Ban Nha, nhưng khác ở quy mô, khi Vũ Hán là thành phố có tới 11 triệu dân.

Tại đô thị New York tháng 8/1918, sau khi nhận được tin một con tàu từ Na Uy tới chở theo các thủy thủ và hành khách mắc cúm Tây Ban Nha, giới chức y tế đã điều xe cứu thương chở 11 bệnh nhân tới bệnh viện.

Ủy viên y tế của thành phố, bác sĩ Royal S. Copeland, rốt cuộc quyết định cách ly ắt bến cảng.

Quãng thời gian dịch bệnh lây lan vào mùa thu năm đó, các đô thị trên khắp nước Mỹ đều ban lệnh cấm hội tụ đông người. Giới chức thành thị Los Angeles đóng cửa trường cả tháng 10 và cấm tổ chức tang lễ, mở cửa rạp chiếu phim hay phòng chơi bi-a. Baltimore cũng yêu cầu nhà thờ và dài đóng cửa.

Nhiều thành phố để người bệnh cách ly tại nhà. Ở New York, nhiều gia đình được hướng dẫn giữ thành viên mắc bệnh trong phòng và hạn chế xúc tiếp. Những bệnh nhân sống trong các căn chung cư quá chật hẹp thì được cách ly tại bệnh viện.

Tại thị thành Richmond, bang Virginia, đã có 10.000 ca nhiễm cúm tính tới đầu tháng 10/1918 sau khi nỗ lực ngăn chặn dịch bệnh ở một căn cứ quân sự lớn gần đó thất bại. Giới chức thành phố đã chuyển đổi một trường học bỏ hoang thành bệnh viện nguy cấp 500 giường rồi chuyển bệnh nhân tới đây.

Dù vẫn có y tá chăm chút bệnh nhân, điều kiện sinh hoạt tại những khu giao hội kiểu này vẫn rất tệ, Howard Markel, giáo sư lịch sử y khoa tại Đại học Michigan, cho hay.

Về căn bản, biện pháp này không khác gì dồn bệnh nhân vào kho chứa, nơi có điều kiện vệ sinh, cơ sở vật chất điều trị bệnh, đồ ăn đều rất nghèo nàn, không đạt tiêu chuẩn. Bệnh nhân dần "vỡ mộng" về trại cách ly, nhiều cuộc tranh luận, xô xát diễn ra. "Đó không phải là khách sạn Bốn Mùa", tấn sĩ Markel nói.

Các khu tập trung ở Vũ Hán hiện cũng không có đầy đủ hệ thống sưởi, thẳng tính bị mất điện, song song cả nhân sự và vật tư y tế đều thiếu, theo các mỏng sơ bộ.

"Cách làm này đưa chúng ta trở về thế kỷ 19", giáo sư Markel bình luận. "Đây là cách tiếp cận lỗi thời trước dịch bệnh, bởi bạn quan tâm tới người khỏe nhiều hơn là người ốm".

Theo Markel và một số chuyên gia khác, những khu giao hội ở Vũ Hán có thể trở nên "ổ truyền nhiễm", nhất là khi các bệnh nhân không được sàng lọc đúng cách.

Bệnh nhân vốn đã có thể trạng yếu và cơ sở vật chất tồi tàn tại các khu tụ họp càng tạo điều kiện giúp virus, vi khuẩn dễ dàng lây nhiễm, không chỉ Covid-19 mà còn cả hàng loạt mầm bệnh khác chỉ chờ phát triển khi có nhiều người tụ họp trong không gian chật hẹp.

Mặt khác, những người được gom vào các khu tập trung còn có thể bị chẩn đoán nhiễm virus corona trong khi thực tế họ chỉ bị cúm mùa thường nhật. Nếu vậy, việc đưa họ vào khu tập kết chỉ khiến họ dễ nhiễm virus hơn.

Việc đưa bệnh nhân ra khỏi nhà, nơi họ được người thân trông nom, khích lệ tinh thần, để chuyển họ tới một khu cách ly toàn người lạ có nguy cơ gây tác động thụ động về mặt tâm lý, theo Nicole A. Errett, nhà nghiên cứu tại Đại học Washington.

"Trong hồ hết các trường hợp, việc gom người mắc bệnh và có nguy cơ mắc bệnh vào một chỗ, giữ họ cách xa những người khỏe mạnh có thể ngăn dịch bệnh lây lan, nhưng đi đôi với đó, những người ở trong các khu cách ly lại có thể không được trông nom y tế đúng mức. Đây là điều khiến tôi lo lắng", giáo sư Markel nói.

Các nhà khoa học khác tin rằng sẽ tốt hơn nếu để người bệnh ở nhà cho người thân chăm nom với điều kiện người nhà phải được đào tạo, huấn luyện kỹ lưỡng và biết cách tự bảo vệ mình khỏi bị lây. Thay vì thiết lập các khu cách ly quy mô lớn, chính quyền nên phân phối thực phẩm và công cụ vệ sinh, bao gồm thiết bị bảo vệ cá nhân, cho người săn sóc tại nhà, đồng thời thiết lập đường dây nóng báo tin.

Điều quan trọng là phải chuẩn bị sẵn sàng cho các cơ sở y tế điều trị những bệnh nhân nặng nhất, thay vì dồn nguồn lực cho các ca nhẹ hơn, Jennifer B. Nuzzo từ trọng điểm An ninh Y tế Johns Hopkins, lưu ý.

Các nước có bệnh nhân nhiễm Covid-19. Bấm vào ảnh để xem đầy đủ .

Vũ Hoàng (Theo NYTimes )

0 nhận xét:

Đăng nhận xét