Kế hoạch khẩn của tổng thống Bush khi đó cung cấp tới 90 tỷ USD nhằm cứu trợ bệnh nhân AIDS, được coi là cố gắng lớn nhất của một quốc gia trong việc chống lại dịch bệnh thế kỷ. Trong khủng hoảng kinh tế năm 2008 và dịch Ebola năm 2014, Mỹ tiếp chuyện cáng đáng vai trò điều phối phản ứng toàn cầu. Dù chưa hoàn hảo, những động thái khi đó của Mỹ vẫn được cả đồng minh và đối thủ hàm ơn.
Tuy nhiên, với khẩu hiệu "Nước Mỹ trên hết", Tổng thống Donald Trump sau đó rút Mỹ khỏi hiệp nghị Paris về biến đổi khí hậu, nghi ngờ vai trò của liên hiệp Quốc và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), song song tả sự khó chịu với những tổ chức đa phương mà Mỹ đã xây dựng và lãnh đạo từ sau Thế chiến II.
"Sự ích kỷ của nước Mỹ dưới thời Trump là điều chưa từng thấy. Họ thường luôn chú trọng lợi. cá nhân chủ nghĩa, nhưng cũng rất phóng khoáng", Jan Techau, chuyên gia cấp cao tại Quỹ German Marshall ở Berlin, Đức, nhận xét. Theo ông, việc Trump cố đổ lỗi cho Trung Quốc và châu Âu về Covid-19 "đồng nghĩa nước Mỹ không còn phụng sự hành tinh này", nói thêm rằng đây là tin xấu cho thế giới.
|
|
Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc họp với các y tá về Covid-19 tại Nhà Trắng hôm 18/3. Ảnh: Reuters . |
Trong thời đoạn đầu của Covid-19, Mỹ cho Trung Quốc cùng một số quốc gia và vùng cương vực bị ảnh hưởng. Nhưng nhìn chung, Washington đã "quay lưng", thậm chí với cả những đồng minh thân cận nhất để tự bảo vệ mình, theo bình luận viên Steven Erlanger của NY Times .
Hôm 11/3, Trump ban lệnh từ 26 nước châu Âu đến Mỹ, sau đó mở rộng thêm cả , nhưng không luận bàn hay thông tin trước cho họ. Mỹ là chủ tịch nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) năm nay, nhưng người đề xuất hội nghị thượng đỉnh về nCoV phê duyệt video là Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Trump đồng ý, nhưng người chịu nghĩa vụ tổ chức vẫn là Macron.
Châu Âu nói chung và người Đức nói riêng còn vô cùng tức giận sau khi giới chức Đức kết tội Trump yêu cầu trả một tỷ USD cho tập đoàn dược phẩm Cure-Vac của nước này, nhằm bảo đảm nghiên cứu vaccine gian nCoV của họ " ". "Nước Đức không phải để bán", Bộ trưởng Kinh tế Đức Peter Altmaier tuyên bố.
Nhà Trắng đã phủ nhận các cáo buộc và Cure-Vac cũng khước từ bình luận về những đồn đoán can dự đến họ. Tuy nhiên, Claudia Major, nhà phân tích tại Viện Các vấn đề An ninh và Quốc tế ở Berlin, cho rằng "mọi người đều nghĩ Trump có khả năng làm như vậy" bất kể sự thực ra sao. "Mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương hiện thời là thế", bà nói thêm.
"Hầu hết chúng ta đều quan hoài cuộc khủng hoảng ảnh hưởng gì đến gia đình, sinh kế và ngày mai tổ quốc mình. Nhưng rõ ràng mọi người cũng đang xem xét cách những nước khác ứng phó đại dịch", Peter Westmacott, cựu đại sứ Anh tại Mỹ, nhận định.
Westmacott cho rằng màn mô tả của Trump gần như trùng khớp với những quan điểm vốn có của mọi người về ông. "Đó là cách cư xử chỉ vì bản thân, đồng thời không chịu nhận bổn phận cho những sai lầm ban đầu", cựu đại sứ đánh giá, nói thêm rằng tin đồn Trump cố mua độc quyền vaccine từ Đức càng tô đậm khẩu hiệu "Nước Mỹ trên hết", thay vì hình ảnh cường quốc hào hiệp như trước đây.
Những điều trên được cho là , sơn hà mắc sai trái lớn khi Covid-19 mới bùng phát, nhưng hình như đã kiểm soát đại dịch hiệu quả nhờ loạt biện pháp quyết liệt. Bắc Kinh giờ đây còn gửi trợ giúp, bao gồm khẩu trang, máy thở và nhân viên y tế, tới Italy và Serbia.
"Sự kết đoàn của châu Âu không tồn tại. Nó chỉ có trong truyện cổ tích. Tôi tin vào người anh em và bạn bè của mình là ông Tập Cận Bình. Tôi tin vào sự trợ giúp của Trung Quốc", Tổng thống Serbia Alexanderar Vucic phát biểu khi tuyên bố tình trạng nguy cấp ngày 16/3.
Hôm 18/3, Trung Quốc cung cấp cho Liên minh châu Âu (EU) 2 triệu khẩu trang y tế, 200.000 khẩu trang N95 và 50.000 kit xét nghiệm. Họ tiếp kiến gửi vài triệu khẩu trang đến Bỉ vào ngày 20/3. Tỷ phú Trung Quốc Jack Ma thậm chí yêu cầu hỗ trợ Mỹ, cam kết chuyển 500.000 kit xét nghiệm và một triệu khẩu trang.
"Đó là màn đối đầu trang nghiêm về xây dựng hình ảnh. Trung Quốc đã dùng hiệu quả quyền lực mềm, thứ từng là dụng cụ của Mỹ. Họ rứa khiến mọi người quên rằng rất nhiều việc chúng ta đang gánh chịu xuất hành từ sai trái trong nước của họ", nhà phân tách Major nêu ý kiến.
Bà nói thêm rằng những hành động của Trung Quốc để lại ấn tượng rằng họ đang dẫn dắt và kết hợp với các nước khác. "Trong khi đó, Mỹ nghe đâu không muốn hoặc chẳng thể lãnh đạo", Major nói.
Với nhiều người châu Âu, phản ứng trong nước của Mỹ cũng gây cảm giác hụt hẫng. "Mỹ phần nào đó mỏng manh hơn EU do thiếu các cấu trúc từng lớp như ở châu Âu", cựu nghị sĩ Nghị viện châu Âu Marietje Schaake nhận xét, song song tỏ bày lo ngại về nguy cơ sụp đổ những "chất keo" gắn kết từng lớp ở Mỹ.
"Tôi ước gì sự kết hợp mang tính xây dựng xuất hiện nhiều hơn, thay vì những phát ngôn đả kích và hoa mỹ của Trump. Họ phủ nhận các vấn đề, trong khi một nhà nước như Đức lại tuyên bố cung cấp vaccine cho quờ nếu thành công", Schaake nói.
Theo bình luận viên Erlanger, cuộc khủng hoảng do Covid-19 có thể đánh dấu bước ngoặt căn bản trên toàn cầu. "10 năm sau, chúng ta có thể sẽ nhìn lại và nói rằng đây là thời khắc Trung Quốc trỗi dậy, Mỹ xuống dốc", Schaake cho hay.
Tuy nhiên, cựu đại sứ Westmacott nhận thấy Trump vài ngày qua bắt đầu trình diễn.# sự nghiêm túc khác lạ. "Giọng điệu của ông ấy chừng như đã thay đổi, bất chấp một số tuyên bố không thực tại về việc xét nghiệm. Ông ấy bớt hung hăng và miêu tả vai trò lãnh đạo nhiều hơn", Westmacott đánh giá.
Niềm hy vọng còn đặt vào khả năng nghiên cứu y khoa phát triển nhất thế giới của Mỹ. Quy mô gói hỗ trợ khẩn cấp trị giá 104 tỷ USD cho Covid-19 mà quốc hội Mỹ mau chóng chuẩn bị cũng gây ấn tượng.
"Với một quốc gia từng chật vật vì chính sách Obamacare, số tiền đó rất lớn. Điều này trình diễn.# một phần sự vĩ đại đích thực của người Mỹ. Đó là khả năng hành động táo bạo trước thử thách", Stefano Stefanini, nhà cựu ngoại giao Italy, cho hay.
Ánh Ngọc (Theo NY Times )
0 nhận xét:
Đăng nhận xét